Włókniaki, kaszaki i brodawki - jak je odróżnić? Metody usuwania

Czym wyróżniają się poszczególne zmiany skórne?

Prawidłowa diagnostyka opiera się na analizie wyglądu, konsystencji oraz dokładnej lokalizacji wykwitu na ciele.

• Włókniaki (włókniaki miękkie i twarde) - włókniaki to łagodne nowotwory tkanki łącznej. Najczęściej spotyka się włókniaki miękkie - są to miękkie, w kolorze skóry lub lekko brunatne guzki wyrastające na cienkiej szypule. Zwykle zlokalizowane są w miejscach narażonych na tarcie: na szyi, pod pachami, w pachwinach oraz pod piersiami. Z kolei włókniaki twarde to małe guzki podskórne, pojawiające się najczęściej na kończynach po drobnych urazach lub ukąszeniach owadów.
• Kaszaki (torbiele łojowe / epidermoidalne) - kaszak to łagodna torbiel powstająca w obrębie gruczołów łojowych i mieszków włosowych na skutek zablokowania ich ujścia. Ma postać przesuwalnego wobec podłoża, twardego guzka zlokalizowanego w głębszych warstwach skóry. W środku kaszaka znajduje się ciemniejszy punkt (zablokowane ujście gruczołu), a sama zmiana wypełniona jest zrogowaciałym naskórkiem i masami łojowymi. Kaszaki występują najczęściej na owłosionej skórze głowy, twarzy, szyi, plecach oraz w strefach intymnych.
• Brodawki (wirusowe i łojotokowe) - powszechnie znane brodawki wirusowe (tzw. kurzajki) są wywoływane przez zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Mają nierówną, szorstką, kalafiorowatą powierzchnię i pojawiają się głównie na dłoniach, stopach oraz w okolicach wałów paznokciowych. Inną odmianą są brodawki łojotokowe - nierównomierne, brunatne, wyniosłe plamy i guzki o powierzchni przypominającej wosk, występujące powszechnie u osób dojrzałych na tułowiu i twarzy.

Najważniejsze różnice w diagnostyce

Główna różnica między tymi zmianami leży w ich etiologii oraz potencjału zakaźnego. Włókniaki wynikają głównie z predyspozycji genetycznych oraz drażnienia mechanicznego, są miękkie i nie wywołują bólu. Kaszaki są twardymi, osadzonymi głębiej w tkance podskórnej guzkami, które zazwyczaj są bezbolesne, jednak w przypadku zakażenia bakteryjnego mogą stać się nabrzmiałe i zaczerwienione. Z kolei brodawki wirusowe mają charakter zakaźny - szorstkie narosty wywoływane przez HPV łatwo przenoszą się na inne partie ciała lub na inne osoby, a zlokalizowane na podeszwach stóp wywołują ostry ból pod wpływem ucisku. Ani kaszaki, ani włókniaki nie mają podłoża wirusowego i nie są zakaźne.

Metody leczenia i usuwanie zmian skórnych

Ze względu na różną budowę tkankową, każda z tych zmian wymaga odpowiednio dobranej metody zabiegowej.

Próby samodzielnego wyciskania lub wycinania są kategorycznie przeciwwskazane - prowadzą do rozprzestrzeniania infekcji wirusowej (w przypadku brodawek), bolesnego stanu zapalnego (w przypadku kaszaków) oraz do uszkodzenia tkanek i powstania widocznych blizn.

Laseroterapia i elektrokoagulacja

Nowoczesne zabiegi małoinwazyjne pozwalają na szybkie usunięcie powierzchownych zmian bez konieczności zakładania szwów.

• W przypadku zmian wywołanych przez HPV najwyższą precyzją charakteryzuje się laserowe usuwanie brodawek. Wiązka lasera CO2 odparowuje tkankę zakażoną wirusem i zamyka naczynia krwionośne, co znacząco ogranicza ryzyko nawrotu.
• Z kolei precyzyjne usuwanie włókniaków wykonuje się za pomocą laseroterapii lub elektrokoagulacji (prądu o wysokiej częstotliwości), co pozwala bezbliznowo odciąć szypułę zmiany w kilka sekund. 

Chirurgia dermatologiczna

Głębiej osadzone lub większe wykwity wymagają tradycyjnego wycięcia chirurgicznego. Profesjonalne usuwanie kaszaków polega na całkowitym wyłuszczeniu cysty wraz z jej nienaruszoną torebką (ścianą). Pozostawienie chociażby fragmentu torebki kaszaka prowadzi do ponownego nagromadzenia się mas łojowych i nawrotu zmiany. Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, a pobrany materiał trafia na badanie histopatologiczne.

Również uporczywe usuwanie brodawek oraz głębokich zmian wymaga konsultacji lekarskiej, podczas której dermatolog lub chirurg dobiera metodę najlepiej dopasowaną do lokalizacji wykwitu.